سيد جعفر سجادى
989
فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى )
بود . و اگر كسى گويد كه درين جمله نماز درست باشد و شرعى ، دليل بر وى بود . و در جامهء غصبى نماز روا نباشد ، زيرا كه صحت نماز موقوف ستر عورت است به اختيار ، و ستر عورت بجامهء غصبى معصيت است ، پس نماز در جامهء غصبى صحيح و جائز نباشد . و دليل بر آنكه نماز در پوست مردار و اگر چه دباغت كرده باشند ، روا نباشد ، آنست كه پوست مردار باتفاق پليد است و نجس العين است پيش از دباغت ، چنان كه گوشت وى ، و دباغت كردن وى را از پوست مردارى بيرون نمىبرد ، پس همچنان پليد باشد ، و در هر چه پليد باشد نماز روا نبود . و در جامهء ابريشمين مردان را نماز روا نباشد ، زيرا كه پوشيدن آن مردان را حرام است ، و هر چه پوشيدن حرام بود اگر پوشند معصيت باشد ، و چون برهنه به اختيار نماز روا نيست و پوشيدن معصيت است ، پس روا نباشد . اما زنان را رخصت است در جامهء ابريشمين نماز كردن از براى آنكه ايشان را پوشيدن آن حلال است باتفاق و در جامهء رنگين نماز مكروه است و در سياه كراهت است البته دو سجده يك ركن است و موقع آن بيشترست . و اگر نماز كرده باشد ، آن وقت بر جامهء خود نجاستى بيند ، اگر پيش از آن دانسته باشد و فراموش كرده ، نماز با سر بايد گرفت ، اگر وقت باقى باشد و اگر نباشد ، اما اگر ندانسته باشد ، بروايتى باسر بايد گرفت ، اگر وقت باقى باشد ، بروايتى ديگر نه . طريقهء احتياط با روايت اول است . ( رجوع شود به معتقد الاماميه . ص 207 ، 209 ) سَجّادَه - ( اصطلاح عرفانى ) آنچه در موقع نماز بر آن نماز كنند سجاده گويند . و در اصطلاح سد باطن را گويند ، يعنى هر چه روى دل بر آن باشد . در كشاف است : كسى كه بر شريعت و طريقت و حقيقت استوار باشد سجاده نامند و معرب سه جاده است . و مراد سه طريق است كه شريعت ، طريقت و حقيقت باشد . ( از اصطلاحات عراقى - كشاف ص 639 ) عطار گويد : چون نيست هيچ مردى در عشق يار ما را * سجاده زاهدان را درد و قمار ما را جايى كه جان مردان باشد چون گوى گردان * اين است جاى مردان ، با آن چه كار ما را ( از عده ج 6 ص 574 ) سجدَه - ( اصطلاح فقهى ) پيشانى بر زمين نهادن باشد و يكى از اركان نماز است البته دو سجده يك ركن است و موقع آن پس از قرائت حمد و سوره و يا تسبيحات اربع و ركوع است و در هر ركعتى واجب است رجوع به اركان نماز شود . و سجده سهو در مواردى چند لازم مىشود مانند شك در ركعات و اجزاء نماز و يا سهوى . و ترتيب آن اين است كه پيشانى را بر خاك نهد و گويد « بسم الله و بالله و صلى الله على محمد و آله » و اذكارى ديگر ( از شرح لمعه ج 1 ص 84 - عروه